Όταν ακούμε και δίνουμε χρόνο και προσοχή στους άλλους, περιορίζοντας τις δικές μας βεβαιότητες, αντιλήψεις και προκαταλήψεις, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να μάθουμε κάτι καινούργιο και να αποκτήσουμε βαθύτερη γνώση για τη ζωή.

Ζητώντας Δεύτερη Γνώμη

Όταν η ασθένεια εισέρχεται στη ζωή μας πάντα αναρωτιόμαστε, αν υπάρχει κάτι άλλο, που θα μπορούσαμε να κάνουμε ώστε να διαχειριστούμε καλύτερα την κατάσταση. Οι ασθενείς που έρχονται αντιμέτωποι με διφορούμενες, αβέβαιες διαγνώσεις, αλλά και προβλήματα για τα οποία δεν γίνεται διάγνωση μπορεί να αναζητήσουν δεύτερη γνώμη και να προστατευθούν από διαγνωστικά σφάλματα και καθυστερήσεις στη θεραπεία.


Επιστήμονες της Mayo Clinic αναφέρουν ότι το 88% των ατόμων που επισκέφτηκαν την κλινική για μια δεύτερη ιατρική γνώμη σε ένα σοβαρό πρόβλημα υγείας, επέστρεψαν στο σπίτι τους με διαφορετική και βελτιωμένη διάγνωση, γεγονός που είχε ευεργετική επίδραση στον τρόπο αντιμετώπισης του προβλήματος και κατ΄επέκταση στο προσδόκιμο επιβίωσής τους. Συγκεκριμένα οι ερευνητές εξέτασαν τα στοιχεία 286 ασθενών και η έρευνά τους έδειξε ότι στο 12% των περιπτώσεων η αρχική διάγνωση επιβεβαιώθηκε. Αντίθετα στο 21% των περιπτώσεων, η αρχική διάγνωση άλλαξε ριζικά και στο 66% των περιπτώσεων τροποποιήθηκε ή επαναπροσδιορίστηκε.

Όσο σημαντική είναι η δεύτερη γνώμη εξίσου σημαντική είναι η θέσπιση σχέσεων εμπιστοσύνης με τον θεράποντα γιατρό. Ερευνητές που ανέλυσαν τα ευρήματα 220 μελετών από εννέα χώρες κατάλεξαν στο συμπέρασμα ότι η επαναλαμβανόμενη επαφή με τον ίδιο γιατρό σε διάστημα κατά μέσο όρο δύο ετών συνδέονται με λιγότερους θανάτους συγκριτικά με εκείνους που συνήθιζαν να κλείνουν ραντεβού και με άλλο ειδικό.

Θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι η δεύτερη γνώμη μπορεί να επιβεβαιώσει την αρχική διάγνωση και το θεραπευτικό πλάνο, να προτείνει πρόσθετες θεραπευτικές επιλογές, αλλά και να αλλάξει ριζικά τη διάγνωση και κατά επέκταση τη θεραπεία.

Διαφαίνεται ότι η αναζήτηση δεύτερης γνώμης αποτελεί μια μορφή αντίστασης ενάντια στη λανθασμένη διάγνωση. Διαφορετικά όχι μόνο μπορεί να χαθεί πολύτιμος χρόνος επιλέγοντας θεραπευτικά πλάνα που είναι ακατάλληλα και αναποτελεσματικά, αλλά και να κινδυνεύσει η ζωή του ασθενούς. Ωστόσο παρά το γεγονός ότι η αναζήτηση δεύτερης γνώμης μπορεί να οδηγήσει στην ανακάλυψη πολύτιμων πληροφοριών ακόμα και στην αλλαγή της αρχικής διάγνωσης είναι λίγοι οι ασθενείς που αναζητούν δεύτερη γνώμη.

Αναμφίβολα υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους ο ασθενής θα αναζητήσει δεύτερη γνώμη για μια διάγνωση ή για μια θεραπεία. Μερικές από αυτές είναι οι ακόλουθες περιπτώσεις:

  • Όταν η ασθένεια είναι πολύ σοβαρή, πολύπλοκη, σπάνια ή εξαιρετικά απειλητική για τη ζωή.
  • Όταν ο ιατρός συστήνει αποκλειστικά χειρουργική προσέγγιση του προβλήματος.
  • Όταν η διάγνωση δεν είναι ξεκάθαρη.
  • Όταν η θεραπεία είναι πειραματική και δεν έχουν αποδειχθεί επαρκώς τα θεραπευτικά αποτελέσματα.
  • Όταν υπάρχει η πιθανότητα συμμετοχής σε κλινική δοκιμή για ένα νέο φάρμακο.
  • Όταν υπάρχει η πιθανότητα για υιοθέτηση μιας πειραματικής προσέγγισης που περιλαμβάνει τη χρήση πειραματικών διαδικασιών ή πειραματικών συσκευών.

Γιατί δεν αναζητούν δεύτερη γνώμη οι ασθενείς;

  • Εξαιτίας του επείγοντος του γεγονότος και της συνακόλουθης ανάγκης έναρξης άμεσης θεραπείας, ιδίως στις περιπτώσεις εκείνες που έχουν διαγνωστεί με καρκίνο.
  • Ανησυχία μήπως προσβάλλουν τον ιατρό.
  • Αδυναμία πρόσβασης λόγω απομακρυσμένης περιοχής.
  • Έλλειψη πόρων να ταξιδέψουν και να προσεγγίσουν άλλους ειδικούς.

Γιατί να αναζητήσει δεύτερη γνώμη ο ασθενής;

  • Για να καταλάβει πλήρως τις δυνατότητες που έχει.
  • Για να είναι σίγουρος ότι επέλεξε τη σωστή λύση για τη δική του ατομική περίπτωση.
  • Για να επιβεβαιώσει την αρχική διάγνωση και να ακολουθήσει γρήγορα το θεραπευτικό πλάνο με άμεσα αποτέλεσμα για τη θεραπεία του.
  • Για να ελαχιστοποιήσει το κίνδυνο μιας λανθασμένης διάγνωσης και να προστατεύσει τόσο την υγεία του, όσο και τον γιατρό από ένα ιατρικό σφάλμα.
  • Γιατί πολλές ασθένειες έχουν παρόμοια συμπτώματα και καθιστούν δύσκολη μια οριστική διάγνωση.
  • Γιατί υπάρχουν πάνω από μία «αποτελεσματικές » θεραπείες.

Πότε να αναζητήσει ο ασθενής δεύτερη γνώμη;

  • Όταν δεν αισθάνεται ικανοποιημένος από τη διάγνωση.
  • Όταν πρόκειται να ξεκινήσει μια νέα θεραπεία.
  • Όταν διαγνωσθεί με καρκίνο.
  • Όταν ο γιατρός του προτείνει αποκλειστικά χειρουργική επίλυση του προβλήματος.
  • Όταν διαγνωσθεί με σπάνια ασθένεια.
  • Όταν η διάγνωση δεν είναι οριστική και απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση.
  • Όταν η τρέχουσα θεραπεία δεν αποδίδει.

Πώς ρωτάμε για δεύτερη γνώμη;

  • Ενημερώνουμε το γιατρό ότι θέλουμε να είμαστε σίγουροι πως θα έχουμε αναζητήσει όλες τις επιλογές θεραπείας.
  • Ενημερώνουμε το γιατρό ότι πάντα συμβουλευόμαστε πάνω από έναν ειδικό όταν πρέπει να λάβουμε μια σημαντική απόφαση, είτε είναι ιατρικού, οικονομικού ή προσωπικού περιεχομένου.
  • Συμβουλευόμαστε το γιατρό αν ο ίδιος μπορεί να μας προτείνει κάποιον ειδικό.
  • Ενημερώνουμε το γιατρό ότι θα θέλαμε τη γνώμη ενός ειδικού που εξειδικεύεται στη θεραπεία της πάθησης που αντιμετωπίζουμε.
  • Επίσης, ενημερώνουμε το γιατρό ότι μια δεύτερη γνώμη θα μας έδινε ηρεμία και σιγουριά, τόσο για τη διάγνωση, όσο και το θεραπευτικό πλάνο.


Ακόμα και αν η δεύτερη γνώμη δεν οδηγήσει σε αλλαγή της αρχικής διάγνωσης ή του θεραπευτικού πλάνου μπορεί πλέον ο ασθενής να προχωρήσει ενδυναμωμένος, με ηρεμία και σύνεση γνωρίζοντας ότι θα λάβει τη σωστή θεραπεία.


Τι ρωτάμε όταν διαφέρει η πρώτη από τη δεύτερη διάγνωση.


Υπάρχει πάντα η πιθανότητα η αρχική διάγνωση να διαφοροποιείται από τη δεύτερη και αυτό ίσως είναι το πιο δύσκολο μέρος στη διαδικασία αναζήτησης δεύτερης γνώμης. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει ο ασθενής να συμβουλευτεί τον γιατρό που του έκανε την πρώτη διάγνωση και θεραπεία, αλλά και τον δεύτερο γιατρό και να θέσει τα ακόλουθα ερωτήματα:

Σε ποιες κλινικές οδηγίες και σε ποιες τεκμηριωμένες επιστημονικές έρευνες στηρίζει ο καθένας τη διάγνωση, αλλά και την προτεινόμενη θεραπεία;

Υπάρχει άλλη διάγνωση που θα μπορούσε να ταιριάζει με τα συμπτώματά μου;

Ο άλλος ιατρός διέγνωσε μια άλλη κατάσταση υγείας και πρότεινε μια άλλη αγωγή. Για ποιο λόγο θεωρείται ότι δεν πρόκειται για τη σωστή διάγνωση ή θεραπεία;

  • Ποια είναι τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα από τις παρενέργειες και τις επιπλοκές της προτεινόμενης θεραπείας;
  • Ποια είναι η εμπειρία τους σε ασθενείς με τη συγκεκριμένη πάθηση, αλλά και ποια η εμπειρία τους από την εφαρμογή της προτεινόμενης θεραπείας;
  • Ποιες είναι οι πιθανότητες επιτυχίας και ποιες οι πιθανές επιπλοκές σε ασθενείς με την ίδια διάγνωση και παρόμοια κατάσταση υγείας;
  • Θα μπορούσατε να μου δώσετε μια γραπτή έκθεση που θα παρουσιάζει την ιατρική σας διάγνωση και προτεινόμενη θεραπεία;

Ο κάθε ασθενής έχει το αδιαμφισβήτητο δικαίωμα να αναζητήσει δεύτερη γνώμη και να αναλάβει την ευθύνη για την κατάστασή του. Ο σεβασμός της αυτονομία του ασθενούς θα πρέπει να αποτελεί βασικό στοιχείο στη σχέση ιατρού - ασθενούς. Η σχέση αυτή θα πρέπει να είναι σχέσης συνεργασίας και να διακρίνεται από τον αλληλοσεβασμό ανεξάρτητα από την επιλογή που θα κάνει ο ασθενής. Πρωταρχική υποχρέωση των γιατρών αποτελεί η προάσπιση των συμφερόντων και η ευημερία των ασθενών και σ' αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να δούμε και την αναζήτηση δεύτερης γνώμης από τους ασθενείς.

Η δεύτερη γνώμη δεν θα πρέπει να δίδεται τηλεφωνικά ή μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας ή διαμέσου των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Επίσης η αναζήτηση πληροφοριών στο διαδίκτυο δεν υποκαθιστά κανένα γιατρό και θα πρέπει να επιδιώκεται η πρόσωπο με πρόσωπο επαφή και ιατρική επίσκεψη.

Συγγραφέας: Δρ. Έφη Σίμου

Share Post on